Site en françaisView this website in English Zoeken
Nieuws - Pers Volg ons op Volge ons op Facebook en Twitter Volg ons op Facebook Volg ons op Twitter

Minister Magnette op bezoek in Ukkel

P. Magnette15 mei 2012 - Op woensdag 9 mei 2012 vereerde de minister van Wetenschapsbeleid, de heer Paul Magnette, het KMI, de Koninklijke Sterrenwacht van België en het Belgisch Instituut voor Ruimte-Aeronomie met een werkbezoek.

P. MagnetteVerschillende teamverantwoordelijken kregen de kans om de minister uitleg te verschaffen over hun wetenschappelijke en dienstverlenende activiteiten en zijn hem erg dankbaar voor zijn sympathieke luisterbereidheid.

Foto credits: KMI

 

 

Venusovergang

10 april 2012 - Op 5 – 6 juni 2012 zullen Venus, de Aarde en de Zon perfect uitgelijnd staan. De overgang (of transit) van Venus tussen de Aarde en de Zon zal een klein deel van de zonneschijf verduisteren.

VenusovergangVan op de Aarde zal Venus verschijnen als een kleine zwarte schijf die beweegt over de Zon. Dit verschijnsel is uiterst zeldzaam en uitzonderlijk. Niet te missen dus. Dit is de laatste kans om de transit waar te nemen voor de 22ste eeuw!

Video's, foto's en meer technische en wetenschappelijke uitleg over de transit van Venus

 

20 jaar geleden vloog Dirk Frimout, de eerste Belgische astronaut, aan boord van het ruimteveer STS-45 voor de ruimtemissie "Atlas1".

24 maart 2012 - Op 24 maart 1992 vertrok de eerste Belgische astronaut Dirk Frimout, afkomstig van Poperinge in West-Vlaanderen, naar de ruimte, samen met zes Amerikaanse astronauten.

Onder hen de commandant, die nu niemand minder is dan het huidige hoofd van de NASA, Charles Bolden. Ze namen deel aan de Space Shuttle missie "Atlas 1" met als voornaamste doel het bestuderen van de atmosfeer van de Aarde en de relatie tussen de Zon en de Aarde.

Wist u dat Dirk Frimout zijn carriëre begon aan het Belgisch Instituut voor Ruimte-Aeronomie (BIRA)?

Volledig persbericht

Dirk Frimout

Baron Marcel Nicolet

26 februari 2012 - Precies 100 jaar geleden werd de oprichter en eerste directeur van het Belgisch Instituut voor Ruimte-Aeronomie (BIRA) geboren.

Marcel Nicolet 1958Baron Marcel Nicolet leefde van 26 februari 1912 tot 8 oktober 1996 en was één van de grondleggers van het wereldwijd atmosfeeronderzoek. Hij leverde een uiterst belangrijke bijdrage aan onze kennis van de chemie in de hogere lagen van de atmosfeer van de Aarde.

Marcel Nicolet studeerde fysica aan de universiteit van Luik. Zijn licentiewerk over "Spectra van O en B sterren" leidde tot een publicatie in het gerenommeerde tijdschrift Astrophysical Journal. Image credits: University of Chicago

Hij trad in 1935 in dienst van het Koninklijk Meteorologisch Instituut (KMI), terwijl hij een doctoraat voorbereidde aan de universiteit van Luik. In 1937 doctoreerde hij met een studie over de "Spectra en samenstelling van steratmosferen" met P. Swings als promotor.

In 1964 splitste de dienst Aeronomie zich af van het KMI, als Belgisch Instituut voor Ruimte-Aeronomie, met Marcel Nicolet als eerste directeur van dit nieuwe Instituut.

Zijn werken over de scheikundige samenstelling van de sterren, waaronder de zon, maar ook deze over kometen en de atmosfeer van de Aarde kregen internationale weerklank. Hiervoor kreeg hij ook talrijke wetenschappelijke prijzen en verleende Koning Boudewijn hem in 1987 de titel van Baron.

Meer info:

 

Instrument SOLAR SOLSPEC al 4 jaar in de ruimte

16 februari 2012 - Het ruimte-instrument SOLAR SOLSPEC is sinds februari 2008 aan boord van het Internationaal Ruimtestation ISS in een baan rond de Aarde voor het meten van de zonnestraling buiten de atmosfeer tussen 166 en 3088 nm.

SOLAR SOLSPEC SOLAR SOLSPEC is een spectroradiometer geschikt voor de ruimte, uitgerust met drie onafhankelijke meetkanalen (UV-VIS-IR).

Het Belgisch Instituut voor Ruimte-Aeronomie (BIRA) ontwikkelde het instrument samen met LATMOS (Frankrijk) en de Sterrenwacht van Heidelberg (ZAH, RFA, Duitsland).

De vorige versie (SOLSPEC ATLAS) nam deel aan vijf korte missies in de jaren 1980 en 1990.

(Afbeelding credits: ESA, NASA)

Lees volledig artikel SOLAR SOLSPEC, 4 jaar in cijfers

 

 

Voordracht: Op weg met ExoMars (door Sofie Delanoye)

27 januari 2011 - Op vrijdag 3 februari 2012 organiseert de Astro Event Group vzw opnieuw een boeiende voordracht met ditmaal als thema: Mars! Mars heeft nog lang niet al zijn geheimen onthuld. Daarom besloten ESA en NASA de handen in elkaar te slaan voor een gezamenlijk exploratieprogramma. ExoMars was geboren. Het ExoMars programma bestaat uit twee missies:

  • De eerste missie met lancering voorzien in 2016 bestaat uit een orbiter met een lander module.
  • De tweede missie is een rovermissie met lancering in 2018.

Het doel is een antwoord te vinden op vragen zoals: “Is er leven (geweest) op Mars?”, “Waar komt het onlangs gedetecteerde methaan vandaan?”, enz.

Voordracht

Bovendien zal de missie ook een aantal nieuwe technologieën uittesten die het mogelijk moeten maken om tegen de jaren 2020 stalen van Mars naar de Aarde te brengen. België heeft de eer als enige Europees land een instrument te ontwikkelen voor de 2016 missie. De overige vier instrumenten aan boord van de ExoMars Orbiter zijn Amerikaans. NOMAD, zoals de Belgische bijdrage heet, zal de atmosfeer van Mars onderzoeken.

Tijdens deze voordracht gaan we met ExoMars op weg naar Mars op zoek naar de vele fascinerende mysteries die deze planeet te bieden heeft.

Locatie: Bibliotheek Kris Lambert, Wellingtonstraat 7, 8400 Oostende (B). Van 20.30 uur tot 22.00 uur (of later). Gratis toegang!

 

Lancering van ESA-ruimtemissie „PromISSe“ en robotexperiment METERON, dat vanuit België zal gecontroleerd worden

20 december 2011 - De Nederlandse astronaut André Kuipers vliegt op woensdag 21 december 2012 met een Sojoez-ruimtetuig naar het Internationaal Ruimtestation ISS voor de missie „PromISSe“. Eén van de vele taken die hij er zal uitvoeren is het besturen van een robot op aarde vanuit het ISS voor het METERON-project. Het Belgische centrum B.USOC krijgt hiervoor de verantwoordelijkheid vanaf maart 2012.

METERONTijdens de „PromISSe“-missie, die zes maanden duurt aan boord van het ISS, zullen bijna 30 wetenschappelijke experimenten in verschillende studiegebieden worden uitgevoerd. Eén van deze experimenten, METERON (Multi-purpose End-To-End Robotic Operations Network), zal plaatsvinden in het Europese laboratorium Columbus.

Lees meer in het Persbericht 20 december 2011

 

 

Nieuwe satelliet-waarnemingen onthullen verband tussen wouden en zure regen

Zure regen Mierenzuur19 december 2011 - Onderzoekers van het Belgisch Instituut voor Ruimte-Aëronomie (BIRA) hebben in samenwerking met onderzoekers van de ULB, de KULeuven en een Franse groep (LATMOS, Parijs) het bestaan aangetoond van een belangrijke bron van mierenzuur boven de boreale en tropische wouden, dankzij nieuwe satelliet-waarnemingen door het IASI infrarood-instrument.

Mierenzuur wordt aldus geïdentificeerd als de belangrijkste oorzaak van zure regen in deze gebieden. Deze resultaten werden online gepubliceerd in het tijdschrift Nature Geoscience.

 

10.000ste vraag beantwoord op ‘Ik heb een vraag’!

21 oktober 2011 - De 15-jarige Elisa kreeg het 10.000ste antwoord op de website www.ikhebeenvraag.be. Zij vroeg zich af waarom de natuur zo perfect in elkaar zit, en kreeg antwoord van één van de 600 wetenschappers die vrijwillig meewerken aan dit project.Ikhebeenvraag.be

Ik heb een vraag’ is een initiatief van 40 Vlaamse en federale wetenschappelijke instellingen (waaronder het Instituut voor Ruimte-Aeronomie), universiteiten en hogescholen, met de steun van het actieplan ‘Wetenschap maakt knap’ van de Vlaamse Overheid.

 

Dunne ozonlaag ontdekt in de atmosfeer van Venus

7 oktober 2011 - Wetenschappers hebben voor het eerst een dunne ozonlaag waargenomen in de atmosfeer van Venus. Ze maakten daarbij gebruik van een instrument op de ESA-satelliet Venus Express.

Deze ontdekking zorgt voor nieuwe uitdagingen bij het karakteriseren van planetaire atmosferen, vooral dan in verband met de zoektocht naar biomarkers op planeten buiten ons zonnestelsel.

Volledig ESA-artikel in het Engels

Ozone Venus

 

BIRA-video toont de evolutie en de afname van het "ozongat" boven de Noordpool

3 oktober 2011 - Om het uitzonderlijk 'ozongat' dat begin dit jaar Scandinavië bereikte te illustreren, heeft het BIRA een animatiefilmpje gemaakt.

Klik op het beeld om de video in hoge resolutie (.avi, 3MB) te zien, of bekijk het ozonfilmpje op YouTube.

Deze video toont de ozonconcentratie in de lage stratosfeer, waar de ozonafbraak het sterkst is. Lees meer in het persbericht van 7 april 2011.

Yury's Night 2011

 

Europa volgt de evolutie van het ozongat dag na dag, jaar na jaar

16 september 2011 – Vandaag vieren we de Internationale Dag voor de Bescherming van de Ozonlaag en de positieve gevolgen die het Montreal Protocol van 24 jaar geleden met zich meebracht.

OzonHet monitoren van stratosferische ozon en de chemische elementen die ozon afbreken, maken deel uit van de missie van het Belgisch Instituut voor Ruimte-Aeronomie (BIRA).

BIRA volgt de evolutie van het ozongat jaar na jaar op, zowel boven de Noordpool als boven Antarctica. Het Antarctische ozongat vormt zich tijdens de lente op het zuidelijke halfrond, i.e. op dit moment.

Om de evolutie van het ozongat van dit jaar te illustreren en te vergelijken met de voorbije jaren heeft BIRA een animatie gemaakt die dag na dag de hoeveelheid ozon laat zien tijdens de maanden augustus en september voor de jaren 2003 t.e.m. 2011.

Lees volledig artikel

 

Netwerk van ontvangstations bestudeert vallende sterren

Antenne BIRA-station11 augstus 2011 - Met het BRAMS-netwerk van radio-ontvangstations in heel het land bestudeert het Belgisch Instituut voor Ruimte-Aeronomie (BIRA) meteoren om de risico’s voor satellieten beter in te kunnen schatten. Ook voor het onderzoek naar de chemie van de hoge atmosfeer is dit netwerk van belang.

Tijdens haar verplaatsing door het zonnestelsel, botst de Aarde constant met solide deeltjes van diverse grootte met een diameter gaande van enkele microns tot enkele meters. Wanneer ze in contact komen met de atmosfeer, warmen de deeltjes sterk op en kunnen ze een lichtverschijnsel veroorzaken.

BRAMS-persbericht

 

Energetische deeltjes meten van op de Proba-V-satelliet

21 juni 2011 - Het EPT-instrument, in feite een telescoop voor energetische deeltjes ontwikkeld voor het Europese Ruimtevaartagentschap ESA, zal in 2012 gelanceerd worden met de Proba-V-missie.

Het doel is het detecteren, identificeren en meten van de verschillende fluxen van geladen deeltjes in de ruimte voor wetenschappelijke analyse. De data aangeleverd door het instrument zouden de mathematische modellen van de straling in de ruimte sterk moeten verbeteren.

Talrijke satellieten, zouden zo kunnen profiteren van deze nieuwe technologie, door bijvoorbeeld de satellietoperatoren te laten beslissen de satelliet uit te schakelen bij een te hoge stralingsflux.

Op deze manier kunnen storingen, pannes of stralingsschade aan de satelliet vermeden worden.

Het instrument kwam tot stand door een samenwerking tussen het Center for Space Radiations (een onderdeel van de universiteit van Louvain-la-Neuve) en het Belgisch Instituut voor Ruimte-Aëronomie (BIRA). Andere partners in het consortium zijn het Finse ASRO en hoofdcontractant QinetiQ Space.

EPT

ESA Space Engineering Article "Proba-V equipped for radiation census of space"

 

 

België heeft deelgenomen aan het toezicht op de vulkaanuitbarsting in Ijsland

26 mei 2011 - Een jaar na de Eyjafjallajökull is een andere Ijslandse vulkaan, de Grimsvötn, uitgebarsten op zaterdag 21 mei 2011. Alhoewel deze uitbarsting (gelukkig) minder gevolgen  heeft voor de luchtvaart, trok ze toch de aandacht van wetenschappers en luchtverkeersverantwoordelijken.

aeronomie

In het kader van de dienst van Support to Aviation Control (SACS), heeft het Belgisch Instituut voor Ruimte-Aeronomie (BIRA) actief bijgedragen aan het toezicht op de evolutie van de vulkanische pluim in de atmosfeer.

Volledig artikel over vulkaanuitbarsting Ijsland

 

 

 

 

Nieuwe vulkaanuitbarsting in Ijsland

SACS23 mei 2011 - Eén jaar na de Eyjafjallajökull, barstte de Ijslandse Grimsvötnvulkaan uit op 21 mei 2011.

De SACS-dienst van het Belgisch Instituut voor Ruimte-Aeronomie (BIRA) volgt de evolutie van de as- en SO2-pluim op de voet.

Meer over SACS (in het Engels)

 

 

 

 

Altius - België ontwikkelt instrument voor atmosfeeronderzoek

17 mei 2011 - Het ALTIUS-instrument komt te staan op een flexibele en wendbare satelliet van het PROBA-type (~ 80 cm x 60 cm x 60 cm), ontwikkeld in België.

Van oktober 2010 tot februari 2011 was het Belgisch Instituut voor Ruimte-Aeronomie (BIRA) betrokken bij een uitgebreide reeks laboratoriumtesten.

altius

Doelen van het instrument:

  • ozonverdeling (03) in de atmosfeer, meerbepaald het « gat » in de ozonlaag monitoren
  • wereldwijde dekking (elk punt op de aardbol) en  snel (3 dagen)
  • detectie van spoorgassen (N02, H20, CH4,…)

Altius poster 1 (.pdf, 3MB) - Altius poster 2 (.pdf, 12MB)

 

 

BIRA-video toont de evolutie en de afname van het "ozongat" boven de Noordpool

7 april 2011 - Het uitzonderlijk 'ozongat' dat vorige maand Scandinavië bereikte, is aan het afnemen en zal waarschijnlijk in de loop van de komende weken volledig verdwijnen.

Om dit fenomeen te illustreren heeft het BIRA een animatiefilmpje gemaakt. Klik op het beeld om de video in hoge resolutie (.avi, 3MB) te zien, of bekijk het ozonfilmpje op YouTube.

Deze video toont de ozonconcentratie in de lage stratosfeer, waar de ozonafbraak het sterkst is. Lees meer in het persbericht

Yury's Night 2011

 

 

 

Yuri's Night in Brussel op dinsdag 12 april

Yury's Night 2011

12 april 2011
Van 20.00 u tot 02.00 u

Brussels Yuri's Night, gratis inkom!

L'Horloge Du Sud
Troonstraat 141 Rue De Trone
1050 Brussel

Yuri's Night is een internationaal feest dat elk jaar een belangrijke ruimtevaartgebeurtenis in de kijker zet. Dit jaar eren we de 50ste verjaardag van de eerste mens in de ruimte, Joeri Gagarin op 12 april 1961.

Download Yuri's night flyer

 

Simulaties van radioactieve wolk zijn verouderd

18 maart 2011 - Omdat de situatie elk uur verandert, zijn de simulaties die het BIRA op 15 en 16 maart publiceerde nu volledig verouderd.

In Europa heeft de World Meteorological Organization (WMO) het Central Institute for Meteorology and Geodynamics in Oostenrijk gevraagd om het International Atomic Energy Agency (IAEA) te ondersteunen bij de berekeningen van de verspreiding van de radioactieve wolken. Meer informatie en regelmatig bijgewerkte simulatieresultaten staan op de website van dit Oostenrijkse Instituut.

 

Nieuwe animatie van radioactive rookpluim

16 maart 2011 - Het BIRA heeft een nieuwe simulatie gerealiseerd die laat zien hoe de wolk van radioactieve vervuiling, geëmitteerd door de explosie van het gebouw Daiichi-3 van de nucleaire centrale in Fukushima (maandag, 6u47 GMT), zich verspreidt.

Japon ModèleDit is een van de eerste simulaties die rekening houdt met het uitregenen van de radioactieve deeltjes.

Het gevolg is een veel snellere daling van de concentratie aan vervuilende deeltjes. Volgens deze voorspellingen (die momenteel tot zaterdag lopen) zal de wolk verdwijnen vooraleer ze de Amerikaanse westkust bereikt.

Persbericht met animatie

 

Animatie van radioactieve rookpluim kerncentrale van Fukushima

15 maart 2011 - Op zaterdag 12 en maandag 14 maart heeft er zich een explosie voorgedaan in reactoren 1 en 3 van de kerncentrale van Fukushima in Japan. Japon Modèle

Elke explosie bracht een radioactieve rookpluim in de atmosfeer.

Onderzoekers van het BIRA (Belgisch Instituut voor Ruimte-Aëronomie) gebruikten een verspreidingsmodel om het transport van de vervuilde luchtmassa's te simuleren tot vrijdag 18 maart. De simulatie houdt rekening met het natuurlijk verdunnen van de wolken in de loop van hun transport.

Twee videoclips tonen de verspreiding.

Persbericht

 

De planeet Mars onder de loep van Belgische wetenschappers

21 februari 2011 - De planeet Mars staat dicht bij de aarde en heeft meerdere soortgelijke kenmerken als onze planeet. Wetenschappers bestuderen een breed scala aan eigenschappen van deze planeet, en onderzoeken bijvoorbeeld de atmosfeer, het oppervlak en de mogelijke aanwezigheid van water in het verleden van Mars.

Wetenschappers van het Belgisch Instituut voor Ruimte-Aeronomie (BIRA) en van de Koninklijke Sterrenwacht van België (KSB) nemen ook deel aan dit onderzoek en zijn vooral geïnteresseerd in het modelleren en begrijpen van de atmosfeer (BIRA) en de inwendige structuur en evolutie van Mars (KSB).

Ze zijn ook betrokken bij het ontwerpen van instrumenten en bij de verwerking van gegevens van spectrometers op ruimtevaarttuigen (BIRA) en van radio-experimenten (KSB), met de bedoeling informatie te verwerven over de atmosfeer, de ondergrond en het diepe inwendige van Mars.

Volledig artikel in Science Connection (.pdf, 1 MB)

 

PICARD

Effect van de zonnewind op de magnetosferen van Venus en de Aarde

SOIR-NOMAD

10 januari 2011 - Via waarnemingen van de Europese satellieten Cluster en Venus Express konden wetenschappers van het BIRA de modellen over hoe de zonnewind inwerkt op de Aarde en Venus verbeteren.

De zonnewind is de onophoudelijke stroom van elektrisch geladen deeltjes uitgezonden door de Zon.

Volledig artikel op de ESA Science website (Engels)

 

Link naar de website van het Federaal Wetenschapsbeleid
Link naar de Federale Portaalsite
Ecological awareness